ملا محسن فیض کاشانی محتویات زندگی[ویرایش] حیات علمی فیض[ویرایش] استادان[ویرایش] شاگردان[ویرایش] آثار فیض[ویرایش] نمونه شعر[ویرایش] منابع[ویرایش] پانویس[ویرایش] پیوند به بیرون[ویرایش] منوی ناوبریوبگاه آریائیعلامه ملا محسن فیض کاشانی(ره)سفینه النجاهدیوان اشعار فیض کاشانیملا محسن فیض کاشانیhttp://fa.wikishia.net/view/فیضکاشانیووو
کتیبههای فارسی باستانسنگنبشته بیستونسنگنبشته گنجنامهنقش رستمسنگنبشته خشایارشا در ترکیهزندپازندیسنهاویسپردوندیدادهیربدستان و نیرنگستانیشتهاگاهاندینکردبندهشن هندیبندهشن بزرگگزیدههای زادسْپَرَمنامههای منوچهردادِستان دینیگروایتهای پهلوینامه تنسرشکند گمانیک ویچارپس دانشن کامگگُجَستَک اَبالیشزبور پهلویارداویرافنامهویرازگانزند وهمن یسنجاماسبنامهیادگار جاماسبیمنظومه بهرام ورجاوندشایست نشایستروایت امید اشوهشتانروایات آذرفرنبغ فرخزادانروایات فرنبغ سروشپرسشنیهامادگان هزار دادستانمینوی خرددانای مینوی خردیادگار بزرگمهراندرزنامه آذرپاد مهراسپنداناندرز اوشنَر دانااندرز دانایان به مزدیسناناندرز خسرو قباداناندرز پوریوتکیشاناندرز دستوران به بهدیناناندرز بهزاد فرخپیروزپنج خیم روحانیانداروی خرسندیخویشکاری ریدگاناندرز کنم به شما کودکانسودگر نسکانجیل زندهشاپورگانگنجینه زندگانرازانغولهانامههازبور مانیکارنامه اردشیر بابکانیادگار زریرانخسرو و ریدگگزارش شطرنج شهرستانهای ایرانشهرشگفتی و برجستگی سیستانماتیکان یوشت فریانماه فروردین روز خردادسورسخنفرهنگ پهلویفرهنگ اویم ایوکآییننامهنویسیخوداینامگکتاب کاروندسنگنوشتههای دولتی در دوران ساسانیکعبه زرتشتسفالنوشتههاپوستنوشتههافلزنوشتههامهرهاسکهنوشتههادرخت آسوریخیم و خرد فرخمردخردحنظله بادغیسیراتبه نیشابوریرودکیابن رومیابوحفص سغدیشهید بلخیمحمد پسر مخلد سگزیمحمد پسر وصیف سجزیمسعودی مروزیفیروز مشرقیبسام کردابوسلیک گرگانیآغاجی بخاراییابوسعید ابوالخیرابوالفتح بستیابوالفرج سگزیابوطاهر خسروانیرونقی بخاراییسپهری بخاراییبدیع بلخیبشار مرغزیابوالمؤید بلخیبُندار رازیبهرامی سرخسیبوالمثل بخاراییابواسحاق جویباریخبازی نیشابوریخجسته سرخسیخسروی سرخسیدقیقیرابعه بلخیابوالعباس ربنجنیابوشکور بلخیرودکیابوحفص سغدیشاکر جلابشهید بلخیعماره مروزیعنصری بلخیفردوسیمحمد عبده کاتبحکاک مرغزیمسعودی مروزیابوطیب مصعبیمعروفی بلخیابوزراعه معمریمعنوی بخارائیمنتصر سامانیمنجیک ترمذیمنطقی رازینصر بن منصورابوشعیب هرویطاهر چغانیکسایی مروزیعبدالله روزبه النکتییوسف عروضیابوالقاسم بشریاسینابوسعید ابوالخیرفخرالدین اسعد گرگانیخواجه عبدالله انصاریباباطاهرخیامدانشی طوسیمسعود سعد سلمانسناییاسدی طوسیعسجدیعنصری بلخیعیوقیکافرک غزنویغضائری رازیابوالفرج رونیفرخی سیستانیقطران تبریزیلبیبیمنوچهری دامغانیناصرخسروازرقی هرویعبدالله روزبه النکتیایرانشان بن ابیالخیرعثمان مختاریاثیر اخسیکتیادیب صابرمحمد معزیانوریعمعق بخاریخاقانیخیامابوالفرج رونیسراج قمریمسعود سعد سلمانسموری سجزیسناییسوزنی سمرقندیجمالالدین عبدالرزاق اصفهانیقاضی هجیم آملیعبدالواسع جبلیعلی بن احمد سیفیظهیرالدین فاریابیاشرف غزنویفلکی شروانیقوامی رازیمهستی گنجویمولانا شاهین شیرازیعطار نیشابوریرشیدالدین وطواطنظامی گنجویبهاءالدین ولدعبدالقادر گیلانیعلی بنحامد کوفیعثمان مروندیابوالعلاء گنجهایایرانشاه بن ابیالخیررشیدی سمرقندیشمس طبسیبدر جاجرمیکمالالدین اسماعیلافضلالدین کاشانیامیرخسرو دهلویاوحدالدین کرمانیمولویهمام تبریزیپوربهای جامیبهرام پژدوزرتشت بهرام پژدوسراج قمریسراجالدین سگزیسعدیسعدالدین نزاری قهستانیشمس قیس رازیشیخ محمود شبستریفخرالدین عراقیسیف فرغانیابن یمینعمید لویکیاوحدی مراغهایمجد همگرمولانا ناصریعطار نیشابوریبوعلی قلندرکیکاووس رازینظامی گنجویسلطان ولدعلی بنحامد کوفیعثمان مروندیملکتاجالدین دهلویشهابالدین بدایونیامیرحسن دهلویخواجه عبیدالدینحسن محمود کاتبشاهین شیرازیابواسحاق اطعمهفضلالله نعیمیامیرخسرو دهلویقاسم انوارمغربی تبریزیهمام تبریزیحافظحیدر شیرازیبرندق خجندیکمال خجندیرستم خوریانیشرفالدین رامیعبید زاکانیسلمان ساوجیامیر شاهیشیخ محمود شبستریسیف فرغانیابن یمینبدر چاچیابوعلی قلندرخواجوی کرمانیعماد فقیه کرمانیاوحدی مراغهایعمادالدین نسیمینعمتالله ولیامیرحسن دهلویجهانملک خاتونحمدالله مستوفیجام جونهحماد جمالیزینالدین واصفی هراتیلطفالله نیشابوریمیر سید علی همدانیعطار شیرازیابوالحسن علیالاعلیجلال طبیب شیرازیآذری طوسیمحمد محمد آملیابن حسامابواسحاق اطعمهقاسم انوارعصمت بخاریفخرالدین بخاریکمالالدین بناییمغربی تبریزیجامیهلالی جغتائیبرندق خجندیهاتفی خرجردیرستم خوریانیرضای سبزواریبساطی سمرقندیسکندر لودیامیر شاهیاهلی شیرازیبابا فغانی شیرازیعطار تونیعلیشیر نواییمحمد کاتبیمسیحی فوشنجیمکتبی شیرازیمحمد فضولینظامالدین محمود قاریمهری هرویکاتبی ترشیزینعمتالله ولیحسنشاه هرویاسیری لاهیجیقبولی هرویآصفی هروی هراتیزینالدین واصفی هراتیعبدالرحمن مشفقی بخاراییمهری هراتیلطفالله نیشابوریاهلی ترشیزیشهیدی قمیملا محمد نامیخیالی بخاریقاسم کاهینظام قاریشفائی اصفهانیوحشی بافقیکمالالدین بناییظهوری ترشیزیهلالی جغتائیهاتفی خرجردیفیضی دکنیجمالی دهلویعرفی شیرازیعلیشیر نواییمحتشم کاشانیمولانا همتی انگورانیاهلی شیرازیمکتبی شیرازیمیر رضی آرتیمانینظیری نیشابوریمحمد فضولیسحابی استرآبادیشانی تکلوبابا فغانی شیرازیآصفی هروی هراتیحیدر کلوچهپز هراتیسقای بخاراییمطربی سمرقندیدوستی بدخشیسیدای نسفیفطرت زردوز سمرقندیظهوری دکنیلسانی شیرازیشرفجهان قزوینیلحافدوز همدانیفهمی استرآبادیاهلی ترشیزیشهیدی قمیشریف تبریزیصبوری تبریزینوعی خبوشانیثنایی مشهدیضمیری اصفهانیمسیح کاشیشکیبی اصفهانیملک قمیکفری تربتیانیسی شاملوشاهطاهر دکنی انجدانینصیبی گیلانیذهنی کشمیریسرخوش کشمیریولی دشت بیاضیغزالی مشهدیمیر رضی آرتیمانیطالب آملیشفائی اصفهانیشوکت بخاریظهوری ترشیزیسلیم تهرانیفیضی دکنیقاسم دیوانه مشهدیابوالفتح سگزیاحولی سیستانیاسیر شهرستانیمحمدسعید اشرف مازندرانیسلطان باهوملاشاه بدخشیجهانآرا بیگمحمزه غافل سیستانیزلالی خوانساریزیبالنسابیدلسرمد کاشانیکلیم کاشانیندیم کشمیریشاپور تهرانیصائب تبریزیصوفی مازندرانیصیدی طهرانیباذل مشهدیقدسی مشهدینظیری نیشابوریمولانا همتی انگورانیمحسن فیض کاشانیسحابی استرآبادیفیاض لاهیجیشانی تکلومنیر لاهوریمجذوب تبریزیطرزی افشارکرام بخاراییسیدای نسفیحسین شهرت شیرازیعاقل خان رازی خوافیمطربی سمرقندینخلی بخاراییناظم هراتیسرافراز سمرقندیقانع نسفیفصیحی هروینجیب کاشانیرجبعلی واحد تبریزیناصر علی سرهندیمحسن فانیظفرخان احسنرضی دانش مشهدیسعیدا نقشبندی یزدیفوقی یزدیسنجر کاشانیصفی چرکسسالک قزوینیمحمد واعظ قزوینیغنی کشمیریرفیع مشهدیطغرای مشهدیوحید قزوینیذوقی اردستانیالهی اسدآبادیوحدت کاشانیمحمدسعید اشرف مازندرانیهاتف اصفهانیآزاد بلگرامیآذر بیگدلیعبدالرزاق دنبلیعبدالقادر بیدلفقیر دهلویوصال شیرازیفتحعلیخان صبای کاشانیحزین لاهیجیباذل مشهدیقصاب کاشانیصباحی بیدگلیمشتاق اصفهانیطبیب اصفهانیغنیمت پنجابیحشمت بدخشانیکرام بخاراییسپندی سمرقندیطغرل احراریحسین شهرت شیرازیعاقل خان رازی خوافیاملای بخاراییغیاثی بدخشینقیبخان طغرل احراریشمسالدین شاهینواله داغستانیظفرخان جوهریصادق منشی بخاراییمخلص کاشانیمحسن تأثیر تبریزینجیب کاشانیواله اصفهانیمحیط قمینجات اصفهانیعالی شیرازیشیوکرام تقویقانع تتویآفرین لاهوریواقف لاهوریمحمداسماعیل دارااکسیر اصفهانیحیرت لاهوریخالص اصفهانیصفای اصفهانینشاط اصفهانیفروغی بسطامییغمای جندقیفایز دشتیغالب دهلویفقیر شیرازیقاآنی شیرازیوصال شیرازیوقار شیرازیمحمودخان صباطاهره قرةالعینفتحعلیخان صبای کاشانینادرهبیدل کرمانشاهیعبرت نایینیعبدالرزاق دنبلینقیبخان طغرل احراریشمسالدین شاهینظفرخان جوهریتاشخواجه اسیریصادق منشی بخاراییسلطان خواجه اداء سمرقندیجیحون یزدیواله اصفهانیمحیط قمیمفتون بردخونیعمان سامانینوابالله دادخان صوفیعارف قزوینیمیرزاده عشقیمحمد فرخی یزدیمحمدتقی بهارارسلان پوریاپرویز ناتل خانلرینادر نادرپورفریدون مشیریسیمین بهبهانیهوشنگ ابتهاجپروین اعتصامیحسین منزویایرج میرزاسیاوش کسراییمحمدحسین شهریارمحمدرضا عبدالملکیانفریدون توللیگلچین گیلانیعبرت نایینیکریم امیری فیروزکوهیمظاهر مصفاژولیده نیشابوریعبدالحسین جلالیانمحمدعلی ریاضی یزدیعماد خراسانیسلمان هراتیسپیده کاشانیحمید سبزواریسید حسن حسینیمحمدرضا آقاسیمحمدعلی معلم دامغانیمهدی اخوان ثالثمنوچهر آتشیفروغ فرخزادنصرت رحمانیسهراب سپهریمحمدرضا شفیعی کدکنیمنوچهر شیبانیاسماعیل شاهرودیم. آزاداسماعیل خوییمحمد زهریمحمد مختاریطاهره صفارزادهنیما یوشیجضیاء موحدسعید سلطانپورمنصور اوجیبیژن جلالیتندرکیاهوشنگ ایرانیاحمد شاملونازنین نظام شهیدیاحمدرضا احمدیمحمدرضا اصلانیبیژن الهیهوشنگ ایرانیبهرام اردبیلیمحمدعلی سپانلوعظیم خلیلیجواد مجابییدالله رؤیاییهوشنگ چالنگیشاپور بنیادبیژن الهیبهرام اردبیلیپرویز اسلامپورمحمدرضا اصلانیسیروس آتابایهوشنگ چالنگیسیدعلی صالحیفرامرز سلیمانیهرمز علیپورقیصر امینپوررضا براهنیعلی باباچاهیشاپور بنیادسیدعلی صالحیبیژن کلکیشیوا ارسطوییمفتون امینیبهزاد زرینپورعلی عبدالرضاییگراناز موسوینادیا انجمنواصف باختریخلیلالله خلیلیمسعود نوابیمحمدکاظم کاظمیفضلالله قدسیابوطالب مظفریسعادت ملوکتاشفدایی هرویمخفی بدخشیعبدالکریم تمناصوفی عشقرینادیه فضلمحجوبه هرویندیم کابلیصدرالدین عینیفرزانه خجندیاسکندر ختلانیابوالقاسم لاهوتیگلرخسار صفیاوالایق شیرعلیپیرو سلیمانیمیرزا تورسونزادهمیرزا عبدالواحد مُنظِمصدرِ ضیاساتِم اُلُغزادهبازار صابرمحمدجان شکوری بخاراییجلال اکرامیعبید رجبمحمدعلی عجمیصفیه گلرخسارمردخای بهایفزلفیه عطاییمؤمن قناعتعسکر حکیمعنایت حاجییواعبدوملک بهاریمجیب مهردادگلنظر کلدیتیمور ذوالفقارفعاشور صفردارا نجاتاحمدجان رحمتزادجوره هاشمیخواجه (شاعر)اسد گلزادهشهزاده نظرووااقبال لاهوریحفیظ جالندهریعلیمحمد افغانیغزاله علیزادهبزرگ علویرضا امیرخانیمهشید امیرشاهیرضا براهنیسیمین دانشورمحمود دولتآبادیعلیاشرف درویشیانرضا قاسمیهوشنگ گلشیریابوتراب خسرویاحمد محمودشهریار مندنیپورعباس معروفیایرج پزشکزادعبدوملک بهاریتیمور ذوالفقارفجلال آلاحمدشمیم بهارصادق چوبکسیمین دانشورنادر ابراهیمیابراهیم گلستانهوشنگ گلشیریصادق هدایتمحمدعلی جمالزادهابوتراب خسرویمصطفی مستورجعفر مدرس صادقیهوشنگ مرادی کرمانیعلیاشرف درویشیانبیژن نجدیشهرنوش پارسیپورغلامحسین ساعدیبهرام صادقیگلی ترقیمیرزا فتحعلی آخوندزادهارسلان پوریابهرام بیضاییبیژن مفیدغلامحسین ساعدیهنگامه مفیدعباس نعلبندیاناکبر رادیپری صابریمحمود استادمحمدمیرزاده عشقیمحسن یلفانیحمید امجدمحمد چرمشیرمحمد یعقوبینغمه ثمینیمحمد عثمانافرضا صابریرضا قاسمیحسین پاکدلحسین پناهیمحمد رحمانیانمحمد رضاییرادجلال تهرانیامیررضا کوهستانیابراهیم حاتمیکیامسعود کیمیاییاصغر فرهادیرخشان بنیاعتمادبهرام بیضاییکامبوزیا پرتویداریوش مهرجوییابراهیم گلستانعلی حاتمیمجید مجیدیپیمان قاسمخانیناصر تقواییشادمهر راستیناصغر عبداللهیکیومرث پوراحمدعباس کیارستمیعلیاکبر دهخدا
زادگان ۱۰۰۷ (قمری)درگذشتگان ۱۰۹۰ (قمری)اسلامشناسان مسلمان سده ۱۷ (میلادی)اسلامشناسان مسلمان شیعهاهالی ایران در سده ۱۷ (میلادی)اهالی کاشاندانشمندان و فقیهان دوره صفویاندرگذشتگان ۱۶۸۰ (میلادی)روحانیان شیعه سده ۱۱ (قمری)شاعران اهل کاشانشاعران فارسیزبان اهل ایرانشاعران فارسیزبان سده ۱۱ (قمری)شاعران مرد اهل ایرانعارفان اهل ایرانعالمان شیعهفیلسوفان اسلامیفیلسوفان اهل ایرانفیلسوفان فارسیزبانفیلسوفان مسلمانمفسران قرآن
کاشانکاشانصفویملاصدرای شیرازیفقهفلسفهتفسیر قرآنکاشانسید ماجد بحرانیملاصدراابوالحسن شریف فتونی عاملیعلامه مجلسیبحارالانوارسید نعمتالله جزایریتفسیر صافیامام زمانعلی دوانیانجمن ادبی صبایملاصدرا
ملا محسن فیض کاشانی
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
 | لحن یا سبک این مقاله بازتابدهندهٔ لحن دانشنامهای استفادهشده در ویکیپدیا نیست. |
| ملا محسن فیض کاشانی | |
|---|---|
| زادروز | ۴ مهر ۹۷۷ کاشان، ایران |
| درگذشت | ۲ خرداد ۱۰۵۹ (۸۲ سالگی) کاشان |
| آرامگاه | کاشان |
| محل زندگی | کاشان |
| نامهای دیگر | ملا محمد محسن فیض کاشانی |
| سبک | دین پرور |
| لقب | فیض |
| دوره | دولت صفویه |
| مذهب | تشیع،شیعه دوازده امامی |
ملا محمدمحسن فیض کاشانی (زادهٔ ۱۰۰۷ در کاشان – درگذشتهٔ ۱۰۹۰ هجری قمری در کاشان) (۹۷۷–۱۰۵۸ هجری شمسی)، حکیم، محدث و عارف دوره صفوی و از بزرگترین دانشمندان شیعه است. نام او محمدمحسن مشهور به ملا محسن و تخلص وی فیض بوده است.
ملا محمدمحسن داماد بزرگ ملاصدرای شیرازی بوده است. در فقه و اصول و فلسفه و کلام و حدیث و تفسیر قرآن و شعر و ادب توانا و در تمامی اینها و رشتههای دیگر آثاری از خود به یادگار گذارده است. البته در پایان عمر، از آنچه به غیر از قرآن و کلام اهلبیت نقل و استفاده نموده، پشیمان گشته و آن را بر سبیل تمرین و نقل مطلب و تحرّی حقیقت معرفی نموده است.[۱]
محتویات
۱ زندگی
۲ حیات علمی فیض
۳ استادان
۴ شاگردان
۵ آثار فیض
۵.۱ آثار دیگرش
۶ نمونه شعر
۷ منابع
۸ پانویس
۹ پیوند به بیرون
زندگی[ویرایش]
فیض کاشانی در شهر کاشان زاده شد. خاندان او عموماً از علما و دانشمندان خوشنام کاشان بودند، به ویژه جدش شاه محمود، پدرش شاه مرتضی و برادرانش مولی محمد معروف به نورالدین و مولی عبدالغفور و فرزندان آنها محمدهادی بن نورالدین و محمد مؤمن عبدالغفور و فرزند خود فیض مولی محمد ملقب به علمالهدی همگی دارای مقام عالی دینی بودند که تالیفات و تصنیفات نفیسی داشتهاند.
فیض در قم زندگی میکرد اما وقتی که شنید سید ماجد بحرانی وارد شیراز شده به قصد کسب فیض به آنجا رفت و در آن شهر با دختر ملاصدرا معروف ازدواج نموده و لقب فیض را نیز از او گرفت.
وفات فیض به سال ۱۰۹۰ هجری قمری اتفاق افتاده و مدفن او در کاشان در مقبرهای به نام کرامت یا کرامات واقع است.
حیات علمی فیض[ویرایش]
فیض بخشی از عمر خود را به مطالعه، تحقیق، پژوهش و نگارش در حوزه فلسفه، کلام، عرفان، اصول و… صرف نمود، اما در سال ۱۰۸۳ در رساله الإنصاف ضمن نگاهی نقد گونه بر برخی از نوشتههای پیشین خود، به انتقاد از متکلّمین، فلاسفه، متصوّفه و من عندیین پرداخت.[۲] وی در آغاز رساله مذکور در این باره میگوید:
«چنین میگوید مهتدی به شاهراه مصطفی محسن بن مرتضی که در عنفوان شباب چون از نفقه در دین و تحصیل بصیرت در اعتقادات و کیفیت عبادات به تعلیم ائمه معصومین (ع) آسودم، چنانچه (چنانکه) در هیچ مسئلهای محتاج به تقلید غیر معصوم نبودم! به خاطر رسید که در تحصیل معرفت اسرار دین و علوم راسخین نیز سعی مینمایم، شاید نفس را کمال یابد. لیکن چون عقل را راهی به آن نبود، نفس را در آن پایه ایمان که بود، دری نمیگشود، و صبر بر جهالت هم نداشت، و علیالدوام مرا رنجه میداشت؛ بنابراین چندی در مطالعه مجادلات متکلمین خوض نمودم، و به آلت جهل در ازالت جهل ساعی بودم! طریق مکالمات متفلسفین (مدّعیان فلسفهدانی) را نیز پیمودم، و یک یا چند بلندپروازیهای متصوفه را در اقاویل ایشان دیدم، و یک چند در رعونت (حماقت)های «من عندییّن» گردیدم! تا آنکه گاهی در تلخیص سخنان طوائف اربع (متکلمین، متفلسفین، متصوفه، من عندیین)، کتب و رسائل مینوشتم (چند سطر بعد عربی است که خلاصه آن چنین است): بدون این که همه را تصدیق کرده باشم، یا همه را تأیید کنم، بلکه مطالب آنها را نقل کردم، و بر سبیل تمرین مطالبی نوشتم! از مجموع گفتار آنها چیزی که عطش مرا فرونشاند، یا بیماریم را درمان کند نیافتم، تا جایی که بر خویشتن ترسیدم! پس به خدا پناه بردم تا مرا به حقیقت نائل گرداند، و به گفته امیرمؤمنان (ع) که میفرماید: خدایا مرا از این که نظرم را در آنچه نهایت آن دیده نمیشود، و فکر به آن نمیرسد، نگاه دار به درگاه خداوند نالیدم و سرنوشت خود را به ذات مقدّسش سپردم. خدای مهربان نیز به برکت دین پایدارش مرا رهنمون گردید تا در اسرار قرآن مجید و احادیث سرور انبیاء صلوات اللَّه علیهم اجمعین، درست بیندیشم، و بقدر حوصله و درجه ایمانم از قرآن و حدیث چیزها به من آموخت. دلم اطمینان یافت، و وسوسه شیطان را از من دور کرد خدا را شکر که به حقیقت نائل گردیدم.»[۳]
استادان[ویرایش]
- ابوعلی جمالالدین بحرانی
ملاصدرا
شاگردان[ویرایش]
فیض در طول زندگی خود شاگردان متعددی داشته که گروهی از آنان، خود از علما و دانشمندان بزرگ محسوب میشوند و از آن دست میتوان مولی ابوالحسن شریف فتونی عاملی اصفهانی نویسنده تفسیر مرآت الانوار و علامه مجلسی صاحب بحارالانوار و سید نعمتالله جزایری نویسنده انوارالنعمانیه را نام برد که از او اجازه روایت داشتهاند.[۴]
فهرست شاگردان وی در ذیل آمده است:[۵][۶]
- محمدباقر مجلسی
- سید نعمتالله جزایری
ابوالحسن شریف فتونی عاملی اصفهانی- محمدمحسن عرفان شیرازی
- قاضی سعید قمی
- ملا محمدصادق خضری
- شمسالدین قمی
- محمد علمالهدی (زاده ۱۰۲۹ درگذشته ۱۱۱۵ ق)، فرزند فیض که دارای آثار علمی از جمله «معادن الحکمه فی مکاتیب الائمه» است.
- احمد معینالدین (زاده ۱۰۵۶ درگذشته ۱۱۰۷ ق)، فرزند دیگر فیض که او نیز در فقه و حدیث متبحر و دارای تالیفاتی است.
- محمد مؤمن، پسر برادر فیض از فقیهان و مدرسان دوران خود بوده است.
- شاه مرتضی دوم، پسر برادر فیض
- محمدهادی، فرزند شاه مرتضی دوم
- نورالدین محمد، فرزند دیگر شاه مرتضی دوم
- ضیاالدین محمد، فرزند حکیم نورالدین، دایی فیض (درگذشته ۱۰۴۷ ق)
- ملا شاه فضلالله، خواهرزاده فیض و فرزند ملامحمد شریف که حدود چهل تألیف در موضوعهای فقه، تفسیر و کلام داشته است.
- ملا علامی، خواهرزاده فیض و فرزند دیگر ملامحمد شریف
آثار فیض[ویرایش]
از فیض ۱۱۶ عنوان کتاب و رساله به یادگار مانده است.[۷] البته برخی از این آثار، مربوط به فلسفه، تصوف، فقه، اصول، کلام و … میباشد و فیض از آنچه در این زمینه خوانده و نوشته، اظهار پشیمانی و برائت نموده و آن را بر سبیل تمرین و صرفاً نقل مطلب معرفی نموده است.[۳]
- صافی
تفسیر صافی
- شوق مهدی
شوق مهدی اثری منظوم از فیض کاشانی و در خطاب به امام زمان است. خود میگوید:
- «چنین گوید مؤلف این کلمات و ناظم این ابیات محسن بن مرتضی الملقب به فیض که مرا در عنفوان شباب، شور محبت امام زمان و بقیهٔ خلفای رحمان، قائم عترت و مهدی امت سلام الله علیه و علی آبائه در سر افتاد و شوقی عظیم به لقای کریم او در دل پدید آمد. نه تن را به مقصود راهی و نه جان را از صبر پناهی. به خاطر رسید که کاش کلمهای چند موزون در وصف اشتیاق بودی و مضمونی چند منظوم در شرح فراق رو نمودی تا گاهی به انشاد=خواندن آن زنگ غبار از دل زدودی.»
دیوان «شوق مهدی» توسط انتشارات انصاریان قم به تصحیح علی دوانی چندین بار منتشر شده است.
سفینة النجاة[۸]
این کتاب یکی از مهمترین نوشتههای فیض کاشانی است که توسط محمدرضا دورودیان تفرشی ترجمه شده است و موضوع آن در رد مجتهدان و اصولیین میباشد و با استدلال و با شواهد از روایتهای اهلبیت اجتهاد و اجماع را بدعت و ضلالت و خلاف روش فکری شیعیان میداند.
در بخش خطبه این کتاب مینویسد:[نیازمند منبع]
- «اجتهاد در احکام شرعیه یعنی استعمال اصول و امارات ظنیه در استنباط آنها و همچنین اخذ باتفاق آرا بدعت نهادن است در دین و از اختراعات اهل سنت است»
و در فصل سوم کتاب مینویسد:
- «و لیت شعری ما حملهم علی ان ترکوا السبیل الذی هدیهم الیه ائمة الهدی و اخذوا سبلا شتی و اتبعوا الآراء و الاهواء کل یدعو الی طریقه و یذود عن الاخری» و کاش میدانستم من که چه چیز واداشت ایشان را (مجتهدین شیعه را) اینکه واگذارند راهی را که نموده بودند بایشان آنرا ائمه هدی و بگیرند راههای مختلف را و پیروی کنند رأیها و خواهشها را، همگی ایشان (مجتهدین) میخواند مردم را بطریقه خود و بازمیدارد از طریقه دیگر. «ثمّ ما الذی حمل مقلدیهم علی تقلید هم فی الآراء دون تقلید الائمة علی الطریقة المثلی» سپس کاش میدانستم که چه چیز واداشت مقلدین ایشان را که تقلید ایشان کنند در رأیهای ایشان و تقلید نکنند از امامان بر طریقه که درستترین طریقه است.
- علم الیقین
- عین الیقین
دیوان اشعار (مجموعه اشعار)
آثار دیگرش[ویرایش]
شافی، نخبه، ندبه، مکاتیب، مفاتیح، تفاسیر، سفینة البحار، منهاج النجاة، ابواب الجنان، علم الیقین، عین الیقین، حقالیقین، جلاء العیون، جلاء القلوب، قرة الاصول، شراب طهور، اصول عقاید، اصول اصلیه، بشارة الشیعه، معتصم الشیعه، توحید، تنویر، تشریح، شرائط الایمان، خلاصة الاذکار، اخوان الصفا، دهر آشوب، دفع بلیات، رفع آفات، معیار ساعات، موارد مختلف، لب حسنات، وسیله ابتهال، منتخب فتوحات، منتخب غزلیات، منتخب اوراد، ترجمه طهارة، ترجمه صلاة، ترجمه زکوة، ترجمه حج…، شهاب ثاقب، فهرست علوم، معارف اصول، تعیین حقوق، حقایق و اسرار دین، ثنای معصومین، حقیقت علم و علما، شرح صحیفه سجادیه، رساله ثبوت ولایت، اختلاف مذاهب، تعیین حق، غزلیات، مسمیات، مثنویات، جبر و تفویض، جبر و اختیار، عوامل ملا محسن، اجوبه مسائل، لئآلی، حواشی و دهها کتاب دیگر. یکی از اثار معروف او کتاب المهجته البیضاء است که به نوعی تطبیق کتاب احیا العلوم ابوحامد عزالی با عقاید شیعه است .
نمونه شعر[ویرایش]
| بیا تا مونس هم، یار هم، غمخوار هم باشیم | انیس جان غمفرسوده بیمار هم باشیم | |
| شب آید، شمع هم گردیم و بهر یکدگر سوزیم | شود چون روز، دست و پای هم، در کار هم باشیم | |
| یکی گردیم، در گفتار و در کردار و در رفتار | زبان و دست و پا یک کرده، خدمتگار هم باشیم | |
| نمیبینم بهجز تو همدمی، ای «فیض»، در عالم | بیا، دمساز هم، گنجینه اسرار هم باشیم |
دیوان اشعار «ملامحسن فیض کاشانی» پس از پیروزی انقلاب اسلامی با نشر سرودههای منتشر نشده وی توسط یکی از نوادگان خلفش «مصطفی فیضی» که ادیبی فرهیخته و محققی توانا بود به دوسه برابر قبل افزایش یافت. مرحوم مصطفی فیضی در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی سالها ریاست اداره فرهنگ و هنر کاشان و همچنین مدیریت انجمن ادبی صبای این شهر را بر عهده داشت.
در منزل ایشان کتابهایی مخطوط از ملاصدرا و ملا محسن فیض وجود داشت. همچنین عصایی آبنوس جزو عتیقه جات منزلش وجود داشت که از آن ملا محسن فیض بود. مصطفی فیضی در سال ۱۳۸۰ شمسی دیده از جهان فروبست و در جوار جدش در مقبره فیض به خاک سپرده شد. (عباس خوش عمل کاشانی).
منابع[ویرایش]
- نوشتهای از سمیع رفیع، برگرفته از وبگاه آریائی (برداشت آزاد با ذکر منبع)
- سایت اطلاعرسانی صادقین
جعفری، علامه محمدتقی. وحدت عالی انسانی، گردآوری و تنظیم: محمدرضا جوادی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی (در تکاپوی معرفت ۶)، ۱۳۷۸. شابک ۹۶۴-۴۳۰-۶۸۶-۴
پانویس[ویرایش]
↑ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۳۷۱ ه. ش). ده رساله. اصفهان: مرکز تحقیقات علمی و دینی امیرالمؤمنین (ع). صص. ۱۹۶. کاراکتر zero width joiner character در|سال=در موقعیت 7 (کمک); تاریخ وارد شده در|سال=را بررسی کنید (کمک).mw-parser-output cite.citationfont-style:inherit.mw-parser-output qquotes:"""""""'""'".mw-parser-output code.cs1-codecolor:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit.mw-parser-output .cs1-lock-free abackground:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration abackground:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0.mw-parser-output .cs1-lock-subscription abackground:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png")no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registrationcolor:#555.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration spanborder-bottom:1px dotted;cursor:help.mw-parser-output .cs1-hidden-errordisplay:none;font-size:100%.mw-parser-output .cs1-visible-errorfont-size:100%.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-formatfont-size:95%.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-leftpadding-left:0.2em.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-rightpadding-right:0.2em
↑ ناجی نصرآبادی، محسن (۱۳۷۸). کتابشناسی فیض کاشانی. تهران: کنگره فیض کاشانی. صص. ۱۴۸.
↑ ۳٫۰۳٫۱ ناجی نصرآبادی، محسن. فیضنامه. کنگره فیض کاشانی. صص. ۲۴–۲۵.
↑ علامه ملا محسن فیض کاشانی(ره)، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره) کاشان
↑ «گذر و نظری بر زندگی و شخصیت فیض کاشانی»، خادم حسین فاضلی، مجله معرفت، سال نوزدهم، آذر ۱۳۸۹، شماره ۱۵۶، صفحهٔ ۸۵
↑ معادن الحکمه فی مکاتیب الائمه، نوشته محمد علمالهدی فیض کاشانی، جلد ۱، صفحههای ۹ و ۱۶
↑ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۳۷۱ ه. ش). ده رساله. اصفهان: مرکز تحقیقات علمی و دینی امیرالمؤمنین (ع). صص. ۱۸–۲۸. کاراکتر zero width joiner character در|سال=در موقعیت 7 (کمک); تاریخ وارد شده در|سال=را بررسی کنید (کمک)
↑ سفینه النجاه
پیوند به بیرون[ویرایش]
- دیوان اشعار فیض کاشانی
ملا محسن فیض کاشانی، گوهرهای دریای شیعه، سایت تبیان همدان- http://fa.wikishia.net/view/فیضکاشانی
ردهها:
- زادگان ۱۰۰۷ (قمری)
- درگذشتگان ۱۰۹۰ (قمری)
- اسلامشناسان مسلمان سده ۱۷ (میلادی)
- اسلامشناسان مسلمان شیعه
- اهالی ایران در سده ۱۷ (میلادی)
- اهالی کاشان
- دانشمندان و فقیهان دوره صفویان
- درگذشتگان ۱۶۸۰ (میلادی)
- روحانیان شیعه سده ۱۱ (قمری)
- شاعران اهل کاشان
- شاعران فارسیزبان اهل ایران
- شاعران فارسیزبان سده ۱۱ (قمری)
- شاعران مرد اهل ایران
- عارفان اهل ایران
- عالمان شیعه
- فیلسوفان اسلامی
- فیلسوفان اهل ایران
- فیلسوفان فارسیزبان
- فیلسوفان مسلمان
- مفسران قرآن
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"0.740","walltime":"0.914","ppvisitednodes":"value":9467,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":733537,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":122288,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":21,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":0,"limit":500,"unstrip-depth":"value":1,"limit":20,"unstrip-size":"value":14237,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":1,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 585.367 1 -total"," 56.76% 332.267 18 الگو:Navbox"," 25.33% 148.269 1 الگو:پانویس"," 22.88% 133.952 4 الگو:یادکرد_کتاب"," 19.37% 113.408 10 الگو:Navbox_subgroups"," 18.94% 110.875 1 الگو:ادبیات_فارسی"," 18.00% 105.395 1 الگو:Navbox_with_collapsible_sections"," 16.87% 98.759 1 الگو:جعبه_زندگینامه"," 13.50% 79.025 1 الگو:جعبه_اطلاعات"," 12.95% 75.784 1 الگو:لحن"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"0.216","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":5231956,"limit":52428800,"cachereport":"origin":"mw1336","timestamp":"20190410120245","ttl":2592000,"transientcontent":false););"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"u0645u0644u0627 u0645u062du0633u0646 u0641u06ccu0636 u06a9u0627u0634u0627u0646u06cc","url":"https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%84%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%81%DB%8C%D8%B6_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q4119490","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q4119490","author":"@type":"Organization","name":"u0645u0634u0627u0631u06a9u062au200cu06a9u0646u0646u062fu06afu0627u0646 u067eu0631u0648u0698u0647u0654 u0648u06ccu06a9u06ccu200cu0645u062fu06ccu0627","publisher":"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png","datePublished":"2004-08-29T20:57:35Z","dateModified":"2019-03-26T04:30:16Z","headline":"u0634u0627u0639u0631 u0648 u0641u06ccu0644u0633u0648u0641 u0627u06ccu0631u0627u0646u06cc"(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgBackendResponseTime":126,"wgHostname":"mw1325"););
